Geschreven op 25 februari 2015 door Jasper Maassen met 1 reactie

De Ruyter en de Predikers

Het graf van De Ruyter, met de Hongaarse linten

Het graf van De Ruyter, met de Hongaarse linten

Al voordat de film Michiel de Ruyter uitkwam, was er de nodige ophef over vanwege het Nederlandse slavernijverleden en de rol van De Ruyter en de VOC hierin. Het hele onderwerp zou genegeerd zijn door de filmmakers. Wij Nederlanders kennen De Ruyter natuurlijk als de zeeheld die de Nederlanden menig overwinning bezorgde in oorlogen tegen voornamelijk Engeland, waardoor hij een nationale held werd. Wat de meeste Nederlanders echter niet weten, is dat De Ruyter ook in Hongarije een held is – ironisch genoeg juist om het bevrijden van slaven. Op 14 februari was de jaarlijkse herdenking en afgelopen weekend gaf de Hongaarse ambassadrice een lezing over De Ruyter in Den Haag.

Het hele verhaal heeft, zoals zoveel in de tijd van De Ruyter, te maken met een godsdienststrijd. Hongarije was als resultaat van verschillende oorlogen opgedeeld in drie delen. Eén van de delen was in handen van de Turken, een ander deel in handen van de Habsburgers. Uit protest tegen de katholieke Habsburgers kozen veel Hongaren voor het protestantisme. Na jaren van gedogen, sommeerde keizer Leopold I alle protestantse priesters naar de rechtbank van de stad Poszony (hedendaags Bratislava) te komen. De keizer gaf hen de keuze: bekeren of verbannen worden. Van de kleine groep die voor de laatste optie kozen werden er 42 te voet naar Napels gestuurd. Daar kwamen 26 priesters als galeislaaf in het bezit van de Spaanse Onderkoning van Napels. Dit leidde tot verontwaardiging in de Protestantse wereld: diplomaten van Zweden, Denemarken, Duitse staten en de Nederlanden deden vergeefs een poging om de 26 vrij te krijgen.

Enter Michiel de Ruyter. De admiraal was al in het Middellandse Zeegebied op een Somalië-missie avant la lettre: hij beschermde Nederlandse en Spaanse handelsschepen tegen de Fransen. Hij werd hierin gesteund door enkele Spaanse schepen, waarop de 26 Hongaarse predikanten als slaaf dienden. De Ruyter ontving een brief van de Staten-Generaal, waarin hem verzocht werd alles te doen om de predikanten te bevrijden. Zijn oproep aan de Onderkoning werd, mede uit dankbaarheid voor het beschermen tegen de Fransen, in februari 1676 positief beantwoord en de Hongaren waren vrij.

Vanwege deze actie heeft De Ruyter in Hongarije, net als in Nederland, een heldenstatus. Bij zijn graf in Amsterdam hangen de Hongaarse linten en hangt een permanente krans, maar ook in Hongarije zelf is er aandacht voor De Ruyter: in Debrecen, een stad in het noordoosten die bij Nederlanders voornamelijk bekend zal zijn als de geboorteplaats van oud-PSV’er Balázs Dzsudzsák, staat een gedenkteken voor De Ruyter en jaarlijks wordt er nog stilgestaan bij het succes van de admiraal.

Dat De Ruyter 26 predikers bevrijd heeft, doet natuurlijk op geen enkele manier af aan de bijdrage die de VOC geleverd heeft aan de slavenhandel. De episode van De Ruyter en de Predikers onderstreept vooral de al eeuwen bestaande link tussen Nederland en Hongarije, een link die eigenlijk helemaal niet zo voor de hand liggend was.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

* is een verplicht veld.
Uw emailadres zal niet worden weergegeven.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Een reactie

  • Hans Maassen

    Een leuke anekdote, waar ik inderdaad helemaal niets van wist. Zo zie je dat ieder land met eigen ogen kijkt naar internationale figuren.

    25 februari 2015 at 18:36 Reply